Wanneer je voor het eerst Chinese kruiden ziet, is de reactie vaak verwondering. Gedroogde wortels, bloemen, schors, zaden en soms ingrediënten die je nog nooit eerder hebt gezien. Geen standaard tabletje, maar natuurlijke stoffen die binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde al eeuwenlang worden gebruikt.

Chinese kruidenleer behoort tot de oudste geneeswijzen ter wereld. De kennis is ontstaan uit langdurige observatie van het lichaam, gezondheid, ziekte en de invloed van bijvoorbeeld voeding, leefstijl en seizoenen.

Meer dan een kruid tegen een klacht

In de westerse wereld zijn we gewend om vaak vanuit één klacht te denken. Hoofdpijn, slecht slapen, vermoeidheid of maagklachten worden al snel als afzonderlijke problemen bekeken.

Binnen de Chinese geneeswijze wordt juist geprobeerd om verbanden te zien.

Kruiden worden meestal gecombineerd in een receptuur die past bij het patroon dat iemand laat zien. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de klacht zelf, maar bijvoorbeeld ook naar slaap, spijsvertering, energie, temperatuurbeleving en andere signalen van het lichaam.

Daarom wordt binnen de Chinese kruidenleer niet alleen gekeken naar ‘vermoeidheid’, maar vooral naar het patroon dat daar volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde achter ligt. Twee mensen met dezelfde klacht kunnen daardoor een heel andere kruidenformule krijgen.

De basis: Qi, Yin en Yang

Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt gezondheid gezien als een dynamische balans tussen onder andere Qi, Yin en Yang.

Qi wordt vaak vertaald als levensenergie, maar staat binnen de Chinese geneeswijze breder voor beweging, functie en activiteit in het lichaam. Yin heeft meer te maken met voeding, rust, verkoeling en herstel. Yang staat juist voor warmte, activiteit en beweging.

Wanneer dat evenwicht volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde verstoord raakt, kunnen er klachten ontstaan.

Kruiden worden gebruikt om het lichaam hierin te ondersteunen. Sommige kruiden worden bijvoorbeeld ingezet om Yin te voeden, andere om Qi te bewegen wanneer er sprake is van stagnatie. Verwarmende kruiden kunnen worden ingezet wanneer er juist een patroon van koude wordt gezien.

Ook de spijsvertering speelt binnen de Chinese geneeswijze een grote rol. Een goede vertering wordt gezien als een belangrijke basis voor energie en herstel.

Vijf smaken, vijf elementen

Een bijzonder onderdeel van de Chinese kruidenleer is de indeling volgens de vijf smaken en de vijf elementen.

Elk kruid heeft bepaalde eigenschappen en een smaak die binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde gekoppeld wordt aan specifieke werkingen en orgaansystemen:

• Zoet – voedt, versterkt en harmoniseert; gekoppeld aan Milt en Maag
• Zuur – werkt samentrekkend en vasthoudend; gekoppeld aan Lever
• Bitter – laat dalen, droogt en voert af; gekoppeld aan Hart
• Scherp – verspreidt en beweegt; gekoppeld aan Long
• Zout – verzacht hardheden en beweegt naar beneden; gekoppeld aan Nier

Deze indeling is ontstaan uit eeuwenlange observatie en vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van de Traditionele Chinese Geneeskunde.

Kruiden combineren met andere behandelingen

Chinese kruiden worden vaak gecombineerd met bijvoorbeeld Acupunctuur, Tuina, Guasha of andere vormen van begeleiding.

Het voordeel daarvan is dat je op verschillende manieren naar hetzelfde patroon kunt kijken. Met Acupunctuur kun je bijvoorbeeld direct behandelen, terwijl kruiden dagelijks thuis kunnen worden gebruikt als aanvullende ondersteuning.

Voor mij is juist die combinatie interessant: niet alleen kijken naar de plek waar de klacht zit, maar proberen te begrijpen wat het lichaam als geheel laat zien.

Chinese kruiden zijn daarbij niet automatisch geschikt voor iedereen. Ook natuurlijke middelen kunnen krachtig werken. Daarom is het belangrijk dat een formule zorgvuldig wordt gekozen en rekening wordt gehouden met bijvoorbeeld medicatie en de persoonlijke situatie.

Tot slot

Chinese kruidenleer vraagt om maatwerk. Niet simpelweg: welk kruid helpt tegen deze klacht? Maar eerder: waarom laat jouw lichaam juist deze klacht zien en wat heeft het op dit moment nodig?

Dat is ook wat mij er zo in aanspreekt.

Niet alleen het symptoom bekijken, maar het hele plaatje.

Ben je nieuwsgierig of Chinese kruiden binnen jouw behandeling iets kunnen toevoegen? Ik denk graag met je mee.